Een genezing voor Alzheimer? Deel 2, Homocysteïne, wie kent het niet?

Een genezing voor Alzheimer? Deel 2, Homocysteïne, wie kent het niet?

In deel één van deze serie heb ik uitgelegd dat de ziekte van Alzheimer, en dementie in bredere zin, volgens het medisch establishment ongeneselijk zijn. Medicatie die zich richt op één aanpak of symptoom leidt nooit tot verbetering. Voor het eerst is het een groep onderzoekers wèl gelukt om een significant succes te boeken. 9 van de 10 behandelde patiënten ondervonden een enorme verbetering in hun situatie, konden weer aan het werk en voelden zich weer sterker en vitaler. Niet met magische pillen maar via ingrijpende veranderingen in dieet, beweging, stressvermindering en supplementen. In deel 2 neem ik één van de interventies onder de loep, en leg ik uit waarom iedereen ook, zonder Alzheimer, er baat bij heeft om zijn of haar homocysteïne niveaus laag te houden.

Wat is homocysteïne en waarom is het belangrijk?

Als je een willekeurig iemand op straat vraagt of hij weet wat homocysteïne is dan krijg je waarschijnlijk een glazige blik als antwoord. Op zich interessant, maar weinig behulpzaam. Mensen met hart-en-vaat problemen kennen het misschien wel, ingewijden in de paleo en health wereld vaak ook. Homocysteïne is een zogenaamd non-protein aminozuur. Met andere woorden, het is een aminozuur wat geen enkel dier of plant als bouwsteen voor eiwitten gebruikt. De inname via eten is dan ook nul; je maakt het stofje helemaal zelf. Moet wel goed zijn dan toch? Niet bepaald. Het is een afvalproduct  van het gebruik van het zwavelhoudende aminozuur methionine. Methione vervult een essentiële rol in het lichaam, voor bijvoorbeeld spieropbouw, maar de belangrijkste rol is die van methylatie. Bij methylatie ‘doneert’ methionine een –CH3 groep aan een ander molecuul, bijvoorbeeld om adrenaline te produceren of DNA te methyleren. Zodra methionine haar CH3 groep afstaat wordt het homocysteïne, een toxisch bijproduct. Hoge niveaus van homocysteïne zijn gelinked aan hart-en-vaat-ziekten, beschadiging van slagaderen, schizofrenie, verhoogd risico op botbreuken en Alzheimer. Ongetwijfeld speelt het in meer ziektes een rol.

Homocysteïne verlagen: folaat, B12, betaine en choline

Nu we hebben vastgesteld dat homocysteïne een probleem is moeten we een strategie bedenken om het te verlagen. De meest voor de hand liggende oplossing lijkt het verminderen van de inname van methionine.  Methionine restrictie verlengt de levensduur in bepaalde diersoorten als muizen en ratten 1. Eiwitbronnen die relatief hoog in methionine zijn zijn onder andere rood vlees, eieren, zuivel, granen en bepaalde noten. Laag in methionine zijn groenten, fruit en de meeste soorten bonen. Heel laag in methionine zijn ook orgaanvlezen als nier, lever en huid (gelatine).  Dus hoewel spiervlees veel methionine bevat, heeft de rest van het dier (of mens!) veel lagere niveaus, gelatine is zelfs bijna geheel methionine vrij. Methionine vervult alleen wel ook heel belangrijke rollen in het lichaam 2. Verlies van methionine wordt in verband gebracht met vergrijzen van de haren, tekorten aan cysteïne, carnitine, taurine, lecithine, choline en andere fosfolipiden.

Gelukkig heeft het lichaam ook een eigen oplossing voor homocysteïne . Homocysteïne kan óf terug omgezet worden naar methionine, óf naar een ander aminozuur, cysteïne. Eerst het recyclen naar methionine. Als je lichaam homocysteïne methyleert ontstaat er weer methionine!  Klinkt simpel genoeg. Hiervoor heeft je lichaam wel een methyldonor weer nodig (anders dan methionine). Geschikte donoren zijn folaat (niet te verwarren met het synthetische en potentieel carcinogene foliuumzuur) , vitamine B12 en betaine (verwant aan de B vitamines en een afgeleide van choline). Deze b-vitamines doneren een methylgroep aan de homocysteïne , waardoor methionine ontstaat. Folaat en B12 spelen daarbij een redelijk inwisselbare rol, bij gebrek aan het één wordt voornamelijk het ander ingezet en vice versa. Éen folaat of B12 tekort is daarom deels op te vangen en te maskeren met het inzetten van de andere vitamine, maar veel effectiever is het op peil houden van beide vitamines. Betaine kan ook deels de rol van B12 opvangen en wordt gemaakt van choline. Bepaalde andere B-vitamines als B6 spelen ook een rol. Verlagen van homocysteïne met B-vitamines lijkt te helpen in Alzheimer 7.

Bronnen van folaat: groentes, bonen

Bronnen van choline: eieren, lever, voornamelijk in vlees en zuivel. Spinazie, quinoa, tarwe (hoge concentraties betaine).

Bronnen van B12: eieren, lever en exclusief dierlijke producten.

Vegans en deels vegetariërs: vergeet niet je B12 te supplementeren.

De glycine : methionine ratio

Nu is het op zich heel fijn als homocysteïne weer omgezet wordt naar methionine, maar het verhelpt maar deels het probleem. De methionine doneert weer een methylgroep en wordt weer een homocysteïne deeltje. Dan springen folaat, betaine en B12 weer te hulp, ten koste van zichzelf, en ontstaat er weer methionine. Methionine zal deels ook opgemaakt worden door je lichaam voor spiergroei of bouw van andere eiwitten,  maar zal in wezen steeds weer in homocysteïne omgezet worden. Een soort vervelende perpetuum mobile dus. Gelukkig heeft heeft evolutie ook de zinnigheid gehad om hier een oplossing voor te hebben. Ik verwees er net al naar, homocysteïne kan ook omgezet worden naar cysteïne. Cysteïne is een fragiel aminozuur dat bij koken of verhitting vaak al denatureert, en dus in feite maar heel weinig in ons voeding voorkomt. Cysteïne is het limiterende bestanddeel van gluthation, het meest belangrijke anti-oxidant in het lichaam. Meer cysteïne = meer gluthation.

Als homocysteïne in aanraking komt met serine (een aminozuur gemaakt van glycine of uit voeding)  en twee stuks vitamine B6 ontstaat cysteine. Hiervan maakt het lichaam dan weer taurine of het super anti-oxidant gluthation. Gluthation is bijzonder, het is zowel water- als vetoplosbaar en is zeer veelzijdig.

Het supplementeren van glycine heeft dus een verlagend effect op homocysteïne, en tegelijkertijd verhoogt het gluthation. In ratten heeft het hetzelfde levensverlengende effect als restrictie van methionine, zonder de nadelige effecten 4. Tevens helpt glycine bij het slapen en verbeteren van insomnia 5.

De absolute hoeveelheid methionine is dus minder van belang, het gaat om de ratio van glycine : methionine. Voeding met een hoge (dus goede) ratio zijn: gelatine (30 : 1 ratio), orgaanvlees, huid, beenderen,  bonen, fruit en  groente. Voeding met een lage (minder goede) ratio zijn: eieren, zuivel, spiervlees en vaak granen.

Conclusie

Om Alzheimer deels te voorkomen en/of verbeteren lijkt het verstandig homocysteïne te verlagen. Ook voor veel andere ziektes is dit een uitstekend plan. Verhogen van inname van B-vitamines is hier onderdeel van. Mogelijk nog belangrijker is het verhogen van de glycine : methionine ratio. Ikzelf doe dit door bijna dagelijks gelatine te eten. Mijn lieftallige vriendin walgt er van als ik gelatine eet. Soep trekken van vleesbouillon met botten (zoals je oma deed) is ook een optie. Ben je strikt vegetariër of vegan zou je granen grotendeels kunnen inruilen voor bonen, een hoogwaardig glycine supplement zou ook kunnen helpen. Glycine is een uitermate veilig en effectief supplement, alleen bij nierproblemen kan het problematisch zijn, glycine vormt zoals elk aminozuur ammonium.

De chemie achter de methylatiecyclus

Mocht je het interessant vinden, ik zeker wel, bekijk dan ook eens dit plaatje van Ben Best.methylation-cycle

1) Methionine wordt door ATP geactiveerd en vormt SAM
2) SAM methyleert een acceptor, waardoor bijvoorbeeld DNA gemethyleerd wordt. Met water wordt de adenosine groep losgekoppeld en ontstaat homocysteïne .

3) Homocysteïne wordt met behulp van betaine gemethyleerd (exclusief in de lever)

4-5) In andere cellen wordt homocysteïne gemethyleerd met behulp van folaat en B12.

6) homocysteïne wordt met behulp van vit B6 uiteindelijk omgezet naar Cysteïne . Cysteïne kan gebruikt worden in eiwitten, geoxideerd worden om Taurine te vormen. Cysteïne in exces wordt opgeslagen als gluthathion.

 

1.http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1474-9726.2005.00152.x/abstract

2.http://www.annualreviews.org/doi/abs/10.1146/annurev.med.49.1.31

3.http://www.benbest.com/health/Meth.html

4.http://www.fasebj.org/cgi/content/meeting_abstract/25/1_MeetingAbstracts/528.2

5.http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22529837

7.http://users.fmrib.ox.ac.uk/~douaud/VB_vbm.pdf

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s